Szlakiem latarni morskich i klifowego wybrzeża
Pomorze to przede wszystkim morze, a jego najbardziej malowniczą wizytówką są klifowe wybrzeża i majestatyczne latarnie morskie. Dla miłośników pieszych wędrówek z widokiem na Bałtyk obowiązkowym punktem jest odcinek Trasy Nadmorskiej (fragment Szlaku Hanzeatyckiego) prowadzący z Jastrzębiej Góry do Rozewia. Trasa liczy około 15 km i wiedzie w większości skrajem klifu, skąd rozpościerają się spektakularne panoramy na otwarte morze. Po drodze mijamy trzy latarnie: w Rozewiu (najstarszą na polskim wybrzeżu, zbudowaną w 1822 roku), Stilo (o charakterystycznej czerwono-białej kolorystyce) oraz we Władysławowie. Klify w rejonie Jastrzębiej Góry, najwyższe w Polsce (sięgające 33 m n.p.m.), są żywym laboratorium procesów erozyjnych – ziemia systematycznie osuwa się do morza, tworząc strome, często pionowe ściany.
Osoby szukające krótszej pętli mogą wybrać Szlak Kępy Oksywskiej na Półwyspie Helskim (ok. 8 km). Prowadzi on przez lasy bukowe i dębowe z widokiem na Zatokę Pucką, a jego główną atrakcją jest rezerwat przyrody „Kępa Oksywska” z charakterystycznymi głazami narzutowymi i stanowiskami storczyków. Na trasie znajduje się także cmentarz wojenny z I wojny światowej – miejsce refleksji nad burzliwą historią regionu.
Kaszubskie pętle i jeziora w sercu Pojezierza
Z dala od morskiego szumu Pomorze oferuje krajobrazy Pojezierza Kaszubskiego – obszaru o wyjątkowo urozmaiconej rzeźbie terenu, utworzonej przez moreny czołowe i sandry. Królem tej krainy jest Szlak Wdzydzki, zwany często „Kaszubską Amazonią”. Jego główną atrakcją jest pętla wokół jeziora Wdzydze (o powierzchni 1456 ha, z licznymi wyspami, które w sumie zajmują 40 ha). Wędrówka liczy ok. 24 km i prowadzi przez rezerwat „Wyspy na Jeziorze Wdzydze” z unikatową roślinnością wodną (m.in. grzybienie i grążele). Po drodze można zwiedzić skansen we Wdzydzach Kiszewskich – najstarsze muzeum budownictwa ludowego w Polsce z obiektami z XVIII i XIX wieku.
Alternatywą dla bardziej wymagających turystów jest Szlak Szwajcarii Kaszubskiej (kolor zielony, ok. 18 km), którego punktem kulminacyjnym jest Wieżyca – najwyższe wzniesienie Niżu Środkowoeuropejskiego (328,6 m n.p.m.). Ze znajdującej się na jej szczycie wieży widokowej (35 m wysokości) rozlega się widok na Szwajcarię Kaszubską podczas bezchmurnej pogody – widać stąd nawet Zatokę Gdańską w oddali. Szlak wiedzie przez malownicze wzgórza morenowe z jodłami i bukami, a także przez głazowiska polodowcowe z okazami granitów skandynawskich.
Puszcza i bory: leśne trakty Północy
Trzeci filar pomorskich szlaków to rozległe kompleksy leśne, które stanowią o specyfice regionu. Największym z nich jest Puszcza Darżlubska – Zielone Płuca Trójmiasta. Szlak Puszczy Darżlubskiej (kolor niebieski) to pętla o długości ok. 22 km wokół Jeziora Główki. Trasa prowadzi przez lasy bukowo-debowe z domieszką jodły (na tym obszarze przebiega północna granica naturalnego zasięgu jodły pospolitej). Wzdłuż szlaku rozmieszczono tablice edukacyjne opisujące formy geomorfologiczne (m.in. kociołki eworsyjne i nisze źródliskowe). W rezerwacie „Dariusz” na trasie rośnie najstarszy cis w regionie (ok. 700 lat).
Miłośnicy historii powinni wybrać Szlak Bunkrów w Lasach Oliwskich (kolor czarny, ok. 10 km). Prowadzi on przez fortyfikacje z XX wieku – od niemieckich schronów bojowych z 1939 roku, przez sowieckie stanowiska artyleryjskie z 1945 roku, aż po polskie fortyfikacje polowe z lat 60. Każdy bunkier opatrzony jest tablicą informacyjną z opisem technicznym i historycznym. Trasa kończy się przy Moście Kaczym – betonowym akwedukcie wybudowanym w 1895 roku dla potrzeb wodociągów gdańskich, który dziś porośnięty jest bluszczem i mchem, nadając mu klimat ruiny w tropikach.
Niezależnie od wybranego szlaku warto pamiętać o podstawowym wyposażeniu: wygodne buty trekkingowe, mapa (nawet w dobie GPS – w gęstych lasach zasięgi bywają kapryśne), zapas wody w bidonie termicznym. W sezonie wiosenno-letnim niezbędny jest spray przeciwkleszczowy – w puszczy ryzyko ukąszeń jest realne. Szlaki Pomorza to nie tylko trasy – to opowieść o lodowcach, które uformowały krajobraz, o rybakach i morskich handlarzach, którzy nadawali ton tej ziemi, oraz o przyrodzie, która wciąż potrafi zaskakiwać.