Kawa jako element codzienności na Pomorzu
Nadbałtyckie poranki, zwłaszcza jesienią i zimą, rzadko obywa się bez filiżanki aromatycznego naparu. W Trójmieście, podobnie jak w innych dużych aglomeracjach, kawa to nie tylko rytuał, ale często paliwo napędzające dzień pracy czy nauki. W lokalnych kawiarniach na Wrzeszczu, w Sopocie czy na starówce w Gdańsku tłumy studentów i pracowników biurowych sięgają po kolejne espresso lub latte. Jednak ostatnie badania przeprowadzone przez zespół z Uniwersytetu Gdańskiego w porozumieniu z Politechniką Gdańską rzucają nowe światło na to, jak ten popularny napój rzeczywiście wpływa na naszą zdolność do skupienia i przyswajania wiedzy. Wbrew powszechnemu przekonaniu, że kawa zawsze działa pobudzająco, naukowcy odkryli, że jej wpływ jest silnie uzależniony od indywidualnych predyspozycji genetycznych oraz pory dnia. Co ciekawe, w trakcie analizy porównawczej zwyczajów kawowych w różnych regionach Polski, badacze natknęli się na opracowania dotyczące alternatywnych sposobów parzenia, które cieszą się popularnością w innych częściach kraju, np. w Małopolsce. W kontekście tych badań warto wspomnieć, że zupełnie inne trendy panują na południu Polski, gdzie specjaliści od kofeiny dokumentują, jak różne metody ekstrakcji wpływają na smak i działanie – przykładowo, szczegółową analizę serwowania tego napoju w stolicy Małopolski można znaleźć w opracowaniu kawa w krakowie, które pokazuje, jak bardzo lokalne preferencje mogą różnicować odbiór kofeiny.
Wyniki badań trójmiejskich naukowców
Eksperyment przeprowadzony na grupie 200 ochotników – głównie studentów z Gdańska, Gdyni i Sopotu – trwał osiem tygodni. Podzielono ich na grupy pijące kawę o różnych porach oraz osoby, które całkowicie zrezygnowały z kofeiny. Wyniki są zaskakujące. Okazało się, że osoby pijące kawę tuż po przebudzeniu (między 6:00 a 8:00 rano) osiągały średnio o 15% gorsze wyniki w testach na pamięć krótkotrwałą niż ci, którzy pili pierwszy kubek dopiero około 10:00. Profesor Anna Kowalska z Katedry Neurobiologii UG tłumaczy to zjawisko interakcją kofeiny z kortyzolem – hormonem stresu, który naturalnie osiąga szczyt rano. Kawa wypita w tym czasie zaburza naturalny rytm dobowy, prowadząc do szybszego zmęczenia w ciągu dnia. Z kolei studenci, którzy pili kawę podczas popołudniowego spadku energii (między 14:00 a 16:00), odnotowali znaczną poprawę koncentracji, ale tylko w przypadku, gdy spożyli ją w ilości nieprzekraczającej 200 ml (czyli mniej więcej jednego dużego kubka). Przekroczenie tej dawki skutkowało rozdrażnieniem i problemami ze snem, co negatywnie odbijało się na wynikach w nauce następnego dnia.
Praktyczne wskazówki dla mieszkańców regionu
Jakie wnioski płyną z tych badań dla przeciętnego mieszkańca Pomorza? Przede wszystkim naukowcy zalecają przesunięcie pierwszej kawy na godziny przedpołudniowe, najlepiej między 9:30 a 11:30. Warto też zwrócić uwagę na jakość ziaren – badania wykazały, że kawy palone w lokalnych, trójmiejskich palarniach (np. w Gdańsku na Zaspie czy w Gdyni na Oksywiu) zawierają więcej przeciwutleniaczy niż masowo produkowane mieszanki, co dodatkowo wspiera pracę mózgu. Dla osób, które nie wyobrażają sobie poranka bez kofeiny, alternatywą może być zielona herbata lub yerba mate, które dostarczają jej w niższym stężeniu, ale za to z dodatkiem teaniny – aminokwasu wyciszającego układ nerwowy. Co istotne, pomorscy naukowcy planują teraz rozszerzyć badania o wpływ dodatków do kawy (mleka, syropów, cukru) na szybkość wchłaniania kofeiny. Wstępne wyniki sugerują, że popularne w Trójmieście kawy mrożone z bitą śmietaną znacząco opóźniają działanie pobudzające, przez co wielu studentów sięga po drugą porcję, nieświadomie zwiększając dzienne spożycie kofeiny do niebezpiecznego poziomu. Podsumowując, kluczem do sukcesu jest nie rezygnacja z kawy, ale jej świadome, dostosowane do własnego rytmu dobowego spożywanie. Portal "Pomorze Info" będzie śledził dalsze etapy tych badań i informował o kolejnych rekomendacjach.